We kennen allemaal de gevaren die roken met zich meebrengt voor onze longen, keel en hart, maar over de effecten op onze ogen wordt veel minder gesproken. In zeer ernstige gevallen kunnen oogaandoeningen die door roken en tabaksgebruik worden veroorzaakt zelfs leiden tot volledig verlies van het gezichtsvermogen.
Bij het inhaleren kunnen de gifstoffen in sigaretten, e-sigaretten en andere tabaksproducten in de bloedbaan terechtkomen en uiteindelijk in de cellen van de roker. Deze giftige chemische stoffen kunnen tal van oogproblemen veroorzaken, zoals droge ogen, zenuwbeschadiging of ernstigere problemen zoals staar of leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). Volgens de CDC hebben rokers zelfs twee tot drie keer meer kans om staar te ontwikkelen en twee keer zoveel kans om LMD te krijgen dan niet-rokers.
Welke oogproblemen veroorzaakt tabak?
Om beter te begrijpen welke schade tabak aan onze ogen kan toebrengen, sommen we hier enkele van de meest voorkomende gezichtsproblemen op die rokers kunnen treffen.
Droge-ogensyndroom
Elke vorm van rook in de lucht kan je ogen irriteren, en omdat rokers vaak worden blootgesteld aan rook, hebben zij meer kans op droge ogen. Lenzendragers worden als extra gevoelig beschouwd voor het ontwikkelen van het droge-ogensyndroom, omdat het uitademen van rook en gifstoffen dicht bij de ogen invloed kan hebben op hun vermogen om de lenzen en het oogoppervlak goed te bevochtigen. Hoewel oogdruppels kunnen helpen om door tabak veroorzaakte droge ogen te verlichten, is het het beste om helemaal te stoppen met roken.
Beschadiging van de oogzenuw
De oogzenuw stuurt informatie van de ogen naar de hersenen, maar roken vermindert de bloedcirculatie naar deze microscopisch kleine zenuwen, wat leidt tot vaatschade die kan uitmonden in blindheid. Een langlopend onderzoek toonde ook aan dat zware rokers meer kans hebben op ernstigere gevallen van glaucoom dan niet-rokers.
Staar
Staar, de meest voorkomende oorzaak van verlies van het gezichtsvermogen, ontstaat wanneer het heldere deel van de ooglens troebel wordt. Deze troebeling blokkeert het licht en verhindert dat het het netvlies bereikt, wat leidt tot wazig zicht dat een operatie vereist om te worden gecorrigeerd. Roken verhoogt het risico op staar tot ongeveer drie keer het gemiddelde in vergelijking met wie niet rookt. Lees hier meer over andere mogelijke oorzaken en behandelingen van staar.
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)
Roken is mogelijk de belangrijkste factor die bijdraagt aan de vroegtijdige ontwikkeling van leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Uit onderzoek is gebleken dat roken de progressie van LMD bij rokers met tot wel 10 jaar versnelt in vergelijking met niet-rokers. Wanneer iemand LMD ontwikkelt, beginnen de cellen in de macula van het oog achteruit te gaan, wat resulteert in wazig centraal zicht, doffe kleurwaarneming en onomkeerbaar verlies van het gezichtsvermogen.
Verkleuring van het oog
De rook die vrijkomt bij sigaretten en tabak kan ook invloed hebben op de uiterlijke kenmerken van het oog. Omdat het huidweefsel rond de ogen gevoeliger is, kan het gemakkelijker ontstoken raken of opzwellen, wat kan leiden tot roodheid of een gelige verkleuring rond je ogen en zelfs een gelige tint in het (sclera) witte deel van je ogen.
Naast deze reactie op tabak zelf, beïnvloedt nicotine ook ons slaappatroon, wat betekent dat we slecht kunnen slapen en wallen onder de ogen kunnen krijgen.
Zal stoppen met roken mijn gezichtsproblemen verbeteren?
Stoppen met roken herstelt de oogzenuw of de schade aan de macula die door het roken is ontstaan niet, maar het helpt je wel om de voortgang van eventuele problemen te vertragen en de schade aan je gezichtsvermogen te beperken. Het kan even duren voordat schade van jarenlang roken is teruggedraaid, maar stoppen en je ogen geleidelijk laten herstellen komt je oogezondheid op de lange termijn ten goede.
Bescherm je gezichtsvermogen – stop met roken om je ogen te beschermen
Als je rookt, is de beste manier om je gezichtsvermogen op de lange termijn te beschermen helemaal stoppen met roken, ook al kan dat echt lastig zijn door de verslavende aard van nicotine. Als dat niet lukt, is de op een na beste optie het aantal sigaretten dat je rookt of de tijd die je gewoonlijk aan roken besteedt te verminderen.
Naast het minderen met tabak zijn er andere gezonde gewoonten die je helpen je ogen te beschermen tegen aandoeningen en verlies van het gezichtsvermogen:
- Een gezond dieet rijk aan antioxidanten aanhouden
- Regelmatig bewegen en actief blijven
- Je cholesterol op een gezond niveau en je bloeddruk normaal houden
- Je ogen beschermen tegen schadelijke zonnestralen door een zonnebril met UVA-bescherming te dragen
- Regelmatig oogonderzoeken inplannen
Als je wilt stoppen met roken of hulp nodig hebt om de eerste stap te zetten om van deze ongezonde gewoonte af te komen, neem dan contact op met je huisarts voor professioneel advies, of bekijk het programma voor tabaksverslaving dat wordt aangeboden door ISFAS/de Spaanse overheid om te beginnen aan je reis naar een tabaksvrije levensstijl.