
In het kort: UV-straling van de zon kan je ogen beschadigen, net als je huid. Op korte termijn kan het fotokeratitis geven (een soort zonnebrand van het oog), op lange termijn vergroot het de kans op staar, pterygium en huidkanker rond de ogen. Draag buiten een zonnebril met UV400 en een CE-markering, ook op bewolkte dagen, en kijk nooit direct in de zon. Lenzen met een UV-filter helpen, maar vervangen geen zonnebril.
Iedereen weet dat de zon slecht kan zijn voor je huid. Maar ook je ogen hebben last van te veel zonlicht. Langdurige blootstelling aan UV-straling, van de zon en van kunstmatige bronnen zoals een zonnebank, wordt in verband gebracht met verschillende oogaandoeningen.
Wat is UV-straling?
Ultraviolette (UV) straling is licht dat je niet kunt zien. Er zijn drie soorten: UVA, UVB en UVC. UVC wordt vrijwel helemaal tegengehouden door de ozonlaag. UVA en UVB bereiken wel het aardoppervlak, en UVA maakt het grootste deel uit van de UV-straling die ons bereikt.
Hoeveel UV je ogen opvangen, hangt niet alleen af van de zon. Sneeuw, water en zand weerkaatsen UV, en ook op een bewolkte dag kan een groot deel van de UV-straling door de wolken komen. Kinderen zijn extra gevoelig, omdat hun ooglens meer UV doorlaat dan die van volwassenen.
Wat kan UV met je ogen doen?
| Aandoening | Wat is het? | Wanneer? |
|---|---|---|
| Fotokeratitis (sneeuwblindheid) | Een pijnlijke, meestal tijdelijke ontsteking van het hoornvlies, als een zonnebrand van het oog | Kort na veel UV, bijvoorbeeld in de sneeuw, op het water of onder een zonnebank |
| Staar | De ooglens wordt troebel | Na jarenlange blootstelling |
| Pterygium | Een goedaardige vliesachtige uitgroei op het oogwit, die over het hoornvlies kan groeien | Vooral bij mensen die veel buiten zijn |
| Huidkanker rond de ogen | Meestal op het onderste ooglid of in de ooghoek | Na jarenlange blootstelling |
Lees meer over staar. Er zijn ook aanwijzingen dat veel zonlicht het risico op maculadegeneratie kan vergroten, maar dat verband is minder duidelijk.
Fotokeratitis: wat doe je?
Fotokeratitis voelt branderig en zanderig aan, je ogen tranen en zijn gevoelig voor licht. Het herstelt meestal binnen een paar dagen. Draag in die tijd geen lenzen en neem contact op met je huisarts. Lees ook over oogpijn en over sneeuwblindheid op wintersport.

Hoe kies je een goede zonnebril?
De eenvoudigste bescherming is een goede zonnebril. Let bij het kopen op:
- UV400 of 100% UV-bescherming: de glazen houden vrijwel alle UVA en UVB tegen.
- CE-markering: de bril voldoet aan de Europese eisen.
- Filtercategorie: op het montuur staat een cijfer van 0 tot 4, dat aangeeft hoe donker de glazen zijn. Categorie 2 of 3 is geschikt voor de meeste zonnige dagen. Categorie 4 is voor extreme omstandigheden, zoals hooggebergte, en mag je niet dragen tijdens het autorijden.
- Een ruim, goed aansluitend montuur: grote glazen en een model dat om je gezicht buigt, houden ook licht van opzij tegen.
- Gepolariseerde glazen: verminderen schittering van water, sneeuw en natte wegen. Prettig, maar ze zeggen niets over UV-bescherming.
- Kwaliteit: een stevig montuur gaat langer mee.
Let op: een donker glas zonder UV-filter is slechter dan geen zonnebril, omdat je pupillen achter het donkere glas groter worden en meer UV binnenlaten. Lees meer over de perfecte zonnebril kiezen en over autorijden met een zonnebril en lenzen.
En contactlenzen?
Wist je dat veel contactlenzen een UV-filter hebben? Die worden ingedeeld in twee klassen:
| Klasse | Houdt tegen |
|---|---|
| Klasse 1 | Minstens 90% van de UVA en 99% van de UVB |
| Klasse 2 | Minstens 50% van de UVA en 95% van de UVB |
Lenzen met een UV-filter zijn er onder andere van ACUVUE OASYS, ACUVUE OASYS 1-Day en Miru 1day UpSide. Een lens beschermt alleen het deel van je oog dat hij bedekt, en niet je oogleden of de huid rond je ogen. Draag daarom ook altijd een zonnebril. Vraag je opticien welke lens bij je past, of bekijk ons assortiment contactlenzen.
Meer tips om je ogen te beschermen
- Draag een pet of hoed met een brede rand.
- Kijk nooit direct in de zon, ook niet tijdens een zonsverduistering. Dat kan blijvende schade aan je netvlies geven. Gebruik voor een zonsverduistering alleen een speciale eclipsbril.
- Ook bij bewolking: UV-straling komt door dunne wolken heen.
- Extra opletten bij water en sneeuw, zoals op het strand of op wintersport. Lees onze tips voor reizen met contactlenzen en sporten met lenzen.
- Bescherm de ogen van kinderen met een kinderzonnebril met UV400 en een petje.
Lees ook hoe je je ogen beschermt bij het ouder worden.
Veelgestelde vragen
Heb ik in de winter een zonnebril nodig?
Ja, zeker in de sneeuw en bij een laagstaande zon. Sneeuw weerkaatst veel UV-straling.
Is een duurdere zonnebril beter?
Niet per se. Belangrijk zijn UV400 en een CE-markering. Die vind je ook bij betaalbare zonnebrillen.
Zijn gepolariseerde glazen beter voor je ogen?
Ze verminderen schittering, wat prettiger kijkt, maar ze bieden niet automatisch UV-bescherming. Let altijd op UV400.
