In het kort: lang naar een scherm kijken beschadigt je ogen niet, maar het kan wel vermoeide, droge en branderige ogen, hoofdpijn en nekklachten geven. Dat komt vooral doordat je minder knippert en lang op dezelfde afstand scherpstelt. Volg de 20-20-20-regel, knipper bewust, zorg voor een goede afstand en houding, en leg je scherm een uur voor het slapen weg. Kinderen hebben daarnaast elke dag tijd buiten nodig.
Smartphones, tablets en computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven, of we nu werken, boodschappen doen of een serie kijken. Maar al die schermtijd heeft wel invloed op hoe je ogen zich voelen. Hieronder lees je welke klachten je kunt krijgen en hoe je ze voorkomt.
Digitale oogvermoeidheid
Lang naar een scherm kijken kan klachten geven zoals droge, branderige of vermoeide ogen, wazig zien, hoofdpijn en pijn in je nek of schouders. Dat heet digitale oogvermoeidheid, of computer vision syndrome (CVS).
Een belangrijke oorzaak is dat je minder knippert. In een gesprek knipper je zo’n 15 tot 20 keer per minuut, maar achter een scherm kan dat flink minder zijn. Knipperen verdeelt je traanfilm over je oog. Knipper je minder, dan drogen je ogen sneller uit. Daarnaast moeten je ogen urenlang op dezelfde afstand scherpstellen, wat vermoeiend is. Lees meer over droge ogen.
Is blauw licht van schermen schadelijk?
Schermen geven blauw licht af, net als de zon, maar veel minder. Volgens de huidige kennis is het blauwe licht van schermen niet sterk genoeg om je ogen te beschadigen. Wel kan blauw licht in de avond de aanmaak van melatonine remmen, het hormoon dat je helpt in slaap te vallen. Kijk je laat nog op je telefoon, dan kun je daardoor slechter slapen.
Brillen of lenzen met een blauwlichtfilter vinden sommige mensen prettig, maar onderzoek laat tot nu toe weinig effect zien op vermoeide ogen. Een nachtmodus op je scherm kan helpen om ’s avonds makkelijker in slaap te vallen.
Hoe bescherm je je ogen achter een scherm?
- Volg de 20-20-20-regel: kijk elke 20 minuten 20 seconden naar iets op ongeveer 6 meter afstand.
- Knipper bewust, zeker als je geconcentreerd werkt.
- Houd afstand: een computerscherm op ongeveer een armlengte (50 tot 70 cm), met de bovenrand op of net onder ooghoogte, en je telefoon op minstens 30 cm.
- Pas de helderheid aan aan de omgeving, en voorkom reflecties van ramen en lampen op je scherm.
- Sta regelmatig op en let op je houding, om nek-, rug- en schouderklachten te voorkomen.
- Leg je scherm weg een uur voordat je gaat slapen.
- Gebruik bevochtigende oogdruppels als je ogen droog aanvoelen, of een oogspray die je op je gesloten oogleden spuit.
Schermwerk met contactlenzen
Lensdragers hebben achter een scherm vaker last van droge ogen. Dit kan helpen:
- druppels die geschikt zijn voor lenzen, zoals Blink Contacts;
- daglenzen of siliconenhydrogel lenzen, die sommige mensen comfortabeler vinden bij lang schermwerk;
- na het werk je bril dragen, om je ogen rust te geven.
Overleg met je opticien welke lens het beste bij je past.
Schermen en kinderen
Kinderen besteden veel tijd aan lezen en schermen, en weinig tijd buiten. Dat wordt in verband gebracht met een grotere kans op bijziendheid. In Nederland wordt voor kinderen vaak de 20-20-2-regel geadviseerd: na 20 minuten dichtbij werken 20 seconden in de verte kijken, en elke dag 2 uur buiten spelen. Lees ook onze gids voor ouders.
Schermen en ouder worden
Ben je veertig of ouder en heb je ineens meer moeite met je scherm? Dan kan het presbyopie zijn: je ogen kunnen minder goed scherpstellen op dichtbij. Met de juiste correctie, zoals multifocale lenzen, werkt het weer prettiger.
Wanneer naar de opticien?
Hou je vermoeide ogen of hoofdpijn, ook als je deze tips volgt? Laat dan je ogen meten. Een verkeerde of verouderde sterkte kan klachten achter een scherm verergeren. Lees waarom regelmatig oogonderzoek belangrijk is.
Veelgestelde vragen
Wordt je zicht slechter van schermen?
Bij volwassenen zijn er geen aanwijzingen dat schermen je zicht blijvend verslechteren. Ze kunnen wel tijdelijke klachten geven. Bij kinderen speelt veel dichtbij werken en weinig buiten zijn mogelijk een rol bij het ontstaan van bijziendheid.
Helpt een blauwlichtfilterbril?
Onderzoek laat tot nu toe weinig effect zien op vermoeide ogen. Pauzes, bewust knipperen en een goede werkplek helpen meestal meer.
Heb ik een computerbril nodig?
Werk je veel achter een scherm en zie je op die afstand niet scherp, dan kan een bril of lens die op die afstand is afgestemd helpen. Vraag je opticien om advies.