
In het kort: tijdens de overgang (menopauze) kunnen veranderingen in je hormonen invloed hebben op je ogen. De meest voorkomende klacht is droge ogen. Ook kunnen je lenzen anders gaan zitten, kun je gevoeliger worden voor licht, en neemt op deze leeftijd de kans op staar en glaucoom toe. Rond dezelfde tijd krijgen de meeste mensen ook moeite met dichtbij zien (presbyopie). Bevochtigende oogdruppels en regelmatige oogcontroles helpen.
De Griekse filosoof Heraclitus zei: “verandering is de enige constante in het leven.” Voor veel vrouwen is de overgang een van de grootste periodes van verandering, meestal eind veertig of begin vijftig. Deze natuurlijke hormonale overgang gaat vaak gepaard met lichamelijke en mentale klachten, en ook je ogen kunnen erop reageren.
Wat zijn de menopauze en de perimenopauze?
De menopauze is het moment van je laatste menstruatie. Je spreekt ervan als je een jaar lang niet meer ongesteld bent geweest. Gemiddeld gebeurt dat rond je 51e. De periode ervoor heet de perimenopauze. Je hormoonspiegels schommelen dan al, en je kunt klachten krijgen zoals opvliegers, nachtzweten en stemmingswisselingen. Die periode duurt gemiddeld een paar jaar, maar kan ook langer duren. De hele periode samen noemen we in het Nederlands vaak de overgang.
Heeft de overgang invloed op je ogen?
Bij veel vrouwen wel. De daling van oestrogeen en andere hormonen heeft invloed op veel systemen in je lichaam, en je ogen zijn daarop geen uitzondering. Niet iedereen merkt er iets van, maar veel vrouwen krijgen in deze periode wel oogklachten.
Veelvoorkomende oogklachten tijdens de overgang
Droge ogen
Naarmate je ouder wordt, maak je minder traanvocht aan, en de daling van oestrogeen en androgenen kan dat versterken. Je ogen kunnen dan droog, branderig of geïrriteerd aanvoelen. Bevochtigende oogdruppels (kunsttranen) zijn de eenvoudigste manier om de klachten te verlichten. Druppels zonder conserveermiddelen, zoals Hycosan, zijn prettig als je vaak druppelt. Draag je lenzen? Lees welke oogdruppels je met lenzen kunt gebruiken. Meer tips lees je in ons artikel over droge ogen.
Je lenzen zitten anders
De hormonale veranderingen kunnen ook de dikte en elasticiteit van je hoornvlies een beetje veranderen. Daardoor kunnen je contactlenzen anders gaan zitten. Voelen je lenzen oncomfortabel, of zie je wazig? Laat je ogen en je lenzen dan controleren door je opticien. Soms helpt een ander type lens, zoals daglenzen of siliconenhydrogel lenzen.
Moeite met dichtbij zien
Rond dezelfde leeftijd krijgt bijna iedereen, man of vrouw, moeite met dichtbij zien, doordat de ooglens minder flexibel wordt. Dat heet presbyopie of ouderdomsverziendheid. Het staat los van de overgang, maar valt er vaak mee samen, waardoor het lijkt alsof je ogen ineens veel veranderen. Met multifocale lenzen zie je weer scherp op alle afstanden.
Lichtgevoeligheid
Lichtgevoeligheid (fotofobie) hangt vaak samen met droge ogen. Je ogen worden gevoeliger voor fel licht, je knijpt ze vaker samen, en soms krijg je hoofdpijn. Een zonnebril en bevochtigende druppels kunnen helpen.
Staar
Sommige onderzoeken laten zien dat vrouwen na de overgang vaker staar krijgen dan mannen van dezelfde leeftijd. Staar hangt vooral samen met leeftijd en gezondheid, en roken en diabetes vergroten het risico, maar een lage oestrogeenspiegel speelt mogelijk ook een rol. Typische klachten zijn wazig zien, fletsere kleuren, slechter zien in het donker en meer last van verblinding. Staar is goed te behandelen met een operatie.
Glaucoom
Bij glaucoom raakt de oogzenuw beschadigd, vaak door een verhoogde oogdruk. Er zijn aanwijzingen dat hormonale veranderingen rond de overgang invloed kunnen hebben op de oogdruk. Glaucoom is niet te genezen, maar als het op tijd wordt ontdekt, kun je verdere schade vaak afremmen. Omdat glaucoom lang geen klachten geeft, is regelmatige oogcontrole de beste manier om het vroeg op te sporen.
Blefaritis
Ook de huid rond je ogen kan droger worden. Dat kan bijdragen aan blefaritis, een ontsteking van de ooglidrand. Je oogleden zijn dan gezwollen en jeuken, en er zitten schilfertjes aan je wimpers. Warme
