Maculadegeneratie is een van de belangrijkste oorzaken van gezichtsverlies in Nederland. Deze oogaandoening treft veel mensen en komt doorgaans vaker voor naarmate we ouder worden.
Wat is maculadegeneratie?
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD) is een oogaandoening die leidt tot verlies van centraal gezichtsvermogen in de loop van de tijd. De macula is een deel van het oog dat kegeltjes bevat, lichtgevoelige cellen die licht detecteren en verantwoordelijk zijn voor het centrale zicht. Maculadegeneratie treedt op wanneer deze cellen niet meer goed functioneren. Dit kan leiden tot wazig zicht, vale kleuren en moeite met het herkennen van gezichten.
Wie heeft meer kans op maculadegeneratie?
Doorgaans hebben vrouwen meer kans op AMD, hoewel de reden hiervoor niet helemaal duidelijk is. Het komt ook vaker voor bij oudere mensen, en naar schatting lijdt 10% van de 65-plussers aan een vorm van AMD.
Symptomen van maculadegeneratie
Afhankelijk van het type maculadegeneratie kunnen de symptomen geleidelijk of over een paar dagen merkbaar worden. Je kunt een zeker verlies van centraal zicht opmerken, waardoor het moeilijker wordt om objecten recht voor je te zien, maar je kunt een goed perifeer zicht behouden. Dit kan ertoe leiden dat de patiënt uiteindelijk een permanent blind punt in het centrale gezichtsveld krijgt.
Droge leeftijdsgebonden maculadegeneratie
Droge leeftijdsgebonden maculadegeneratie (droge AMD) wordt veroorzaakt door de ophoping van afzettingen of vetachtige eiwitten in de ogen, drusen genaamd. Dit gebeurt over het algemeen als we ouder worden, waardoor droge AMD vaker voorkomt bij ouderen. Hoewel ons zicht geleidelijk verslechtert in de loop van de tijd, ontwikkelt droge AMD zich bij één op de tien personen tot natte leeftijdsgebonden maculadegeneratie.
Natte leeftijdsgebonden maculadegeneratie
Natte leeftijdsgebonden maculadegeneratie (natte AMD) is een ernstigere aandoening dan droge AMD en kan leiden tot gezichtsverlies in slechts enkele dagen. Deze vorm van maculadegeneratie treedt op wanneer nieuwe bloedvaten in het oog groeien om te compenseren dat de macula niet goed functioneert. Deze cellen kunnen bloedingen en littekenvorming veroorzaken, waardoor het gezichtsvermogen ernstig wordt aangetast.
Hoe verklein je het risico op leeftijdsgebonden maculadegeneratie
1) Stoppen met roken:
Roken is een van de belangrijkste oorzaken van gezichtsverlies door AMD omdat het de progressie versnelt. Bovendien verhoogt roken het niveau van oxidanten in de bloedbaan en de ogen, waardoor de behandeling van AMD minder effectief wordt.
2) Hart- en vaatziekten en een gezonde bloeddruk handhaven
Hoge bloeddruk (hypertensie) bevordert maculadegeneratie doordat het bloed vasthoudt in de vaatlaag van het oog (het vaatvlies). Dit kan ervoor zorgen dat het oog niet voldoende zuurstof krijgt, wat op zijn beurt het risico op het ontwikkelen van natte AMD en verlies van centraal zicht vergroot. Zorg ervoor dat je voorgeschreven medicijnen correct inneemt en volg de aanwijzingen van je arts op.
3) Verhoog de hoeveelheid antioxidanten in je dieet:
Bij leeftijdsgebonden maculadegeneratie wordt het netvlies gevoelig voor oxidatieve stress. Een gezond dieet met fruit en groenten is rijk aan antioxidantvitaminen die het risico op het ontwikkelen van maculadegeneratie verminderen. Sommige onderzoeken suggereren dat een supplement met een specifieke mix van antioxidanten en mineralen de progressie van vroege of intermediaire AMD kan vertragen of stoppen.
4) Verminder de inname van koolhydraten: minder eenvoudige koolhydraten consumeren kan de progressie van AMD vertragen of zelfs stoppen. Meer complexe koolhydraten consumeren is een van de eenvoudigste manieren om het risico op AMD te verminderen.
Goede koolhydraten die je dieet kunnen aanvullen:
- Volkoren granen
- Vezelrijk voedsel zoals fruit en groenten
- Bonen en peulvruchten
Eenvoudige koolhydraten om te vermijden:
- Bewerkte suiker
- Frisdranken of suikerhoudende dranken
- Vruchtensap
- Gebak
- Witbrood
- IJs
- Snoep
- Koekjes, taarten en ontbijtgranen
5) Voeg Omega-3 vetzuren toe aan je dieet:
Gezonde Omega-3 vetzuren kunnen het risico op het ontwikkelen van maculadegeneratie verminderen. Deze zijn te vinden in vis zoals zalm, tonijn, makreel, haring, kabeljauw en sardines. Noten zoals walnoten en zaden zoals lijnzaad, hennep- of chiazaad zijn ook rijk aan Omega-3.
6) Een gezond gewicht behouden en regelmatig bewegen:
Het verminderen van het aantal calorieën dat we innemen is ideaal voor gewichtsverlies, maar ook het verhogen van de dagelijkse lichaamsbeweging is belangrijk.
7) Gebruik oogbescherming – zonnebril:
Voortdurende blootstelling aan UV-straling van de zon kan schade aan het netvlies veroorzaken, de progressie van AMD versnellen en bijdragen aan de vorming van cataract. Het dragen van een zonnebril kan helpen dit risico te verminderen. Zorg ervoor dat je zonnebril een UV400-classificatie heeft voor maximale bescherming.
8) Regelmatige oogcontroles:
Naarmate we ouder worden, zouden regelmatige oogcontroles een onderdeel moeten worden van een gezonde oogverzorgingsroutine. Regelmatige oogonderzoeken kunnen helpen bij het identificeren van vroege symptomen van maculadegeneratie.
Hoe zit het met maculadegeneratie bij jongere mensen?
Als je jonger bent dan 50 en symptomen van maculadegeneratie ontwikkelt, is de oorzaak waarschijnlijk een genetische aandoening. Enkele vormen van maculadegeneratie die bij jongere mensen zijn vastgesteld zijn de ziekte van Best, de ziekte van Stargardt en myopische maculadegeneratie.
Omgaan met AMD
Gezichtsverlies kan heel zorgwekkend zijn. Je kunt hulp, advies of ondersteuning zoeken bij stichtingen gedurende deze moeilijke periode. Hoewel je je misschien alleen voelt als je deze aandoening hebt, is het geen zeldzame ziekte en heb je veel opties tot je beschikking.
Lenstore is een van de toonaangevende online winkels voor contactlenzen in Nederland. We bieden de bekendste merken contactlenzen aan tegen veel lagere prijzen dan in fysieke winkels. Als je ons assortiment contactlenzen wilt bekijken, klik dan hier om de lenzen te vinden die het beste bij je behoeften passen.