Belangrijke figuren in de oogzorg – Isaac Newton

In het kort: Sir Isaac Newton (1642–1727) was een Engelse natuurkundige en wiskundige. Voor de oogzorg is vooral zijn werk over licht belangrijk: met een prisma liet hij zien dat wit licht bestaat uit alle kleuren van de regenboog. Zijn boek Opticks (1704) legde de basis voor ons begrip van licht en kleur, en daarmee voor hoe het oog ziet.

Sir Isaac Newton (1642–1727)

Isaac Newton werd geboren in Lincolnshire, Engeland, op eerste kerstdag 1642 (volgens de juliaanse kalender; volgens onze kalender op 4 januari 1643). Zijn vader, een boer, overleed voor Isaacs geboorte. Toen zijn moeder hertrouwde, groeide hij op bij zijn grootmoeder.

Op The King’s School in Grantham vonden zijn leraren hem in het begin weinig gemotiveerd. Zijn moeder haalde hem van school om op de boerderij te werken, maar dat werd geen succes. Newton keerde terug naar school en werd een uitstekende leerling.

In 1661 ging hij naar de Universiteit van Cambridge. Daar maakte hij kennis met het werk van moderne denkers zoals René Descartes en Galileo Galilei, en begon hij aantekeningen te maken over natuurkunde en wiskunde. In 1665 studeerde hij af. Kort daarna sloot de universiteit vanwege de pest, en Newton werkte thuis verder aan zijn ideeën over licht, wiskunde en zwaartekracht. Na de heropening keerde hij terug naar Cambridge, waar hij in 1669 hoogleraar wiskunde werd.

Later verhuisde Newton naar Londen. Hij werd in 1696 directeur (Warden) en later hoofd (Master) van de Koninklijke Munt, en bestreed daar de valsemunterij. Van 1703 tot zijn dood was hij voorzitter van de Royal Society. Newton overleed in 1727 in Kensington, Londen, op 84-jarige leeftijd, en werd met veel eer begraven in Westminster Abbey.

Newtons bijdragen aan de oogzorg

Newton was gefascineerd door licht. Zijn bevindingen beschreef hij in zijn boek Opticks, gepubliceerd in 1704:

  • Wit licht bestaat uit kleuren. Met een prisma liet Newton zien dat wit licht wordt opgesplitst in de kleuren van de regenboog, omdat elke kleur onder een andere hoek wordt gebroken. Met een tweede prisma kon hij de kleuren weer samenvoegen tot wit licht. Dat is de basis van ons begrip van kleur.
  • Hoe het oog kleur waarneemt. Newton paste zijn ontdekkingen toe op hoe het menselijk oog licht en kleur waarneemt. Lees meer over hoe het oog werkt en hoe staafjes en kegeltjes licht en kleur zien.
  • Een riskant experiment. In 1666 drukte Newton met een stompe naald tussen zijn oog en de oogkas. Hij zag daardoor gekleurde cirkels en lichtvlekken. Zo ontdekte hij dat druk op het oog lichtindrukken kan geven. Probeer dit nooit zelf!
  • Licht als deeltjes. Newton dacht dat licht bestond uit kleine deeltjes. Later lieten Thomas Young en Augustin Fresnel zien dat licht zich als een golf gedraagt. Tegenwoordig weten we dat licht eigenschappen heeft van allebei.

Andere bekende prestaties van Newton

  • De zwaartekracht: Newton beschreef de universele gravitatiewet, die onder andere de banen van de planeten en de invloed van de maan op de getijden verklaart.
  • De drie bewegingswetten: de wet van de traagheid, de wet van kracht en versnelling (F = m × a), en de wet van actie en reactie.
  • Calculus: Newton ontwikkelde, tegelijk met Gottfried Leibniz, de differentiaal- en integraalrekening.
  • De spiegeltelescoop: in 1668 bouwde hij een van de eerste werkende telescopen die met spiegels in plaats van lenzen werkt.
  • De afkoelingswet van Newton: hoe snel een voorwerp afkoelt, hangt af van het temperatuurverschil met de omgeving.
  • Erkenning: in 1705 werd Newton door koningin Anne tot ridder geslagen.

Tot slot

Newton wordt gezien als een van de belangrijkste wetenschappers ooit. Zijn experimenten met licht en het oog zijn een minder bekend deel van zijn werk, maar ze legden de basis voor ons begrip van kleur en zien. Zijn boek Opticks was een vertrekpunt voor latere wetenschappers, zoals Thomas Young, die verder bouwde op Newtons werk en ontdekte hoe het oog kleuren waarneemt.

Meer belangrijke figuren in de oogzorg